1
00:00:01,070 --> 00:00:03,244
Sizin gibi izleyiciler
bu program mümkün.

2
00:00:03,244 --> 00:00:05,350
Yerel PBS istasyonunuzu destekleyin.

3
00:00:07,697 --> 00:00:11,666
ANLATICI:
Güneş sistemimiz doldu
gizemli dünyalarla...

4
00:00:13,910 --> 00:00:17,189
...arasında dolaşıyorum
ve gezegenlerin ötesinde.

5
00:00:17,189 --> 00:00:19,053
[çarpışma poundları]

6
00:00:19,053 --> 00:00:21,745
MALENA PİRİNÇ:
Yalan söyleyen nesneler
gezegenler arasında

7
00:00:21,745 --> 00:00:23,851
aslında anahtar
anlamak

8
00:00:23,851 --> 00:00:25,301
güneş sistemimiz nasıl oluştu?

9
00:00:26,474 --> 00:00:29,167
ANLATICI:
Sahtekarlar ve tuhaf adamlar,

10
00:00:29,167 --> 00:00:33,723
anlayışımızı yeniden yazmak
uzaydaki yerimiz.

11
00:00:35,104 --> 00:00:38,072
JESSICA SUNSHINE:
Bu iki parça
bunlar birbirine yapışmış.

12
00:00:38,072 --> 00:00:39,280
Gerçekten oldukça dikkat çekiciydi.

13
00:00:39,280 --> 00:00:41,213
[patlar]

14
00:00:41,213 --> 00:00:45,217
QUEENIE HOI SHAN CHAN:
Bundan sonra mümkündür
30 milyon yıl,

15
00:00:45,217 --> 00:00:47,495
Mars'ın bir halkası olabilir
kendine ait.

16
00:00:47,495 --> 00:00:50,429
♪

17
00:00:50,429 --> 00:00:53,639
ANLATICI:
Bu gezgin dünyaları incelemek

18
00:00:53,639 --> 00:00:57,885
bilim adamlarının keşfetmesine olanak sağlar
güneş sisteminin bölgeleri

19
00:00:57,885 --> 00:01:00,750
ziyaret etme şansımız yok.

20
00:01:00,750 --> 00:01:02,821
WANDA DIÍAZ MERCED:
gidemiyorum
asteroit kuşağı,

21
00:01:02,821 --> 00:01:04,926
yani bir göktaşı olduğunda
Dünya'ya iner,

22
00:01:04,926 --> 00:01:10,311
bir tarihimiz olacak
tam elimizde.

23
00:01:10,311 --> 00:01:11,795
ASHLEY KRAL:
Winchcombe göktaşı

24
00:01:11,795 --> 00:01:13,659
küçük bir hazine kutusu gibiydi
gezegen bilimciler için.

25
00:01:13,659 --> 00:01:15,247
[gayzer patlamaları]

26
00:01:15,247 --> 00:01:18,147
ANLATICI:
Ve uyumsuzlar
güneş sistemimizin

27
00:01:18,147 --> 00:01:20,218
sürprizlerle dolu.

28
00:01:20,218 --> 00:01:22,599
VERONICA BRAY DURFEY:
Çok, çok dünya var
orada

29
00:01:22,599 --> 00:01:24,256
henüz keşfetmediğimiz

30
00:01:24,256 --> 00:01:26,603
ve biz yapmadık
henüz hayal bile ettim.

31
00:01:27,742 --> 00:01:29,434
SCOTT SHEPPARD:
Bir kutu çikolataya benziyor.

32
00:01:29,434 --> 00:01:31,470
Ne olduğunu asla bilemezsin
görüntülerimize gireceğiz.

33
00:01:31,470 --> 00:01:33,610
Güneş sisteminin bu modeli,

34
00:01:33,610 --> 00:01:37,200
hepsi eksik
en ilginç kısımlarından.

35
00:01:38,443 --> 00:01:40,824
ANLATICI:
Sırlar ne işe yarar
bu dolaşan dünyalar

36
00:01:40,824 --> 00:01:43,482
Güneş sistemimiz hakkında bilgi verir misiniz?

37
00:01:43,482 --> 00:01:46,623
Ve başka ne var
orada gizleniyor

38
00:01:46,623 --> 00:01:47,762
karanlıkta mı?

39
00:01:47,762 --> 00:01:49,626
[patlama]

40
00:01:49,626 --> 00:01:53,320
"Güneş Sistemi:
Dolaşan Dünyalar"

41
00:01:53,320 --> 00:01:56,116
şu anda "NOVA"da.

42
00:01:58,221 --> 00:02:03,261
♪

43
00:02:18,897 --> 00:02:23,212
♪

44
00:02:26,525 --> 00:02:30,253
ANLATICI:
Orada bir şey var
karanlıkta.

45
00:02:32,807 --> 00:02:37,433
Kesin olarak bilmiyoruz
nereden geldi

46
00:02:37,433 --> 00:02:39,400
veya ne kadar süredir orada olduğu.

47
00:02:42,127 --> 00:02:45,165
Ama yalnız olmadığını biliyoruz.

48
00:02:47,201 --> 00:02:50,756
2018 yılında keşfedildi.

49
00:02:53,242 --> 00:02:57,211
Resmi adı olmayan bir dünya.

50
00:02:57,211 --> 00:03:01,422
O kadar uzak ki
basitçe çağrıldı

51
00:03:01,422 --> 00:03:03,700
UzakUzakDışarı.

52
00:03:03,700 --> 00:03:05,702
Sheppard:
UzakUzakDışarda,

53
00:03:05,702 --> 00:03:07,566
adından da anlaşılacağı gibi oldukça
çok uzakta.

54
00:03:07,566 --> 00:03:09,982
Yani bu sadece çok zayıf bir
ışık noktası

55
00:03:09,982 --> 00:03:11,501
şunu keşfettik

56
00:03:11,501 --> 00:03:13,400
en büyüklerinden biriyle
Dünyadaki teleskoplar.

57
00:03:13,400 --> 00:03:15,540
Ne yapıyorsun?
onun şöhreti
aslından geliyor

58
00:03:15,540 --> 00:03:17,127
bu
en uzaktaki nesne

59
00:03:17,127 --> 00:03:19,164
bulduğumuz
güneş sisteminde.

60
00:03:19,164 --> 00:03:22,029
Sheppard:
Ve büyük soru şu:
bir sonrakine ne diyoruz?

61
00:03:22,029 --> 00:03:23,789
Bir "uzak" daha ekleyelim mi?
ya da değil mi?

62
00:03:23,789 --> 00:03:28,000
Ne yapıyorsun?
"Son Derece Uzak"
ve ardından "StupendouslyFarOut"

63
00:03:28,000 --> 00:03:29,761
ve öylece devam ediyor.
[gülüyor]

64
00:03:29,761 --> 00:03:31,383
♪

65
00:03:31,383 --> 00:03:34,248
ANLATICI:
Güneşten 12 milyar mil uzakta,

66
00:03:34,248 --> 00:03:38,218
FarFarOut yalnız değil.

67
00:03:38,218 --> 00:03:41,531
Burada olabilir
sayısız başka dünyalar

68
00:03:41,531 --> 00:03:44,983
henüz keşfedilmemiş,

69
00:03:44,983 --> 00:03:49,298
karanlıkta dolaşmak.

70
00:03:49,298 --> 00:03:53,302
Eve daha da yakın,
daha yeni başlıyoruz

71
00:03:53,302 --> 00:03:58,859
geniş alanları keşfetmek için
gezegenler arasındadır.

72
00:03:59,860 --> 00:04:02,518
Sayısız dünyaya ev sahipliği yapan,

73
00:04:02,518 --> 00:04:06,487
çoğu çok küçük veya çok karanlık
görmek için.

74
00:04:08,972 --> 00:04:11,458
Nancy Chabot:
Düşündüğümüzde
güneş sistemimiz,

75
00:04:11,458 --> 00:04:13,805
Güneşi düşünüyoruz,
merkezde,

76
00:04:13,805 --> 00:04:15,669
geri kalan her şey
bir nevi onun etrafında dolaşıyor,

77
00:04:15,669 --> 00:04:18,741
ve büyük gezegenlerimiz var,
Jüpiter ve Satürn,

78
00:04:18,741 --> 00:04:20,294
ve en önemli gezegen,
Dünya.

79
00:04:20,294 --> 00:04:23,746
Ama çok daha fazlası var
sırlar ve gizemler

80
00:04:23,746 --> 00:04:27,301
sadece bu gezegenlerden başka
bunlar modelde gösterilmektedir.

81
00:04:27,301 --> 00:04:29,269
Yani bana göre
en heyecan verici şey

82
00:04:29,269 --> 00:04:32,824
güneş sistemini incelemek hakkında
gezegenlerin kendisi değil mi?

83
00:04:32,824 --> 00:04:36,621
ama hepsi bu
gezegenlerin arasındadır.

84
00:04:36,621 --> 00:04:41,522
ANLATICI:
Bu dünyalar ipuçları sağlayabilir
kendi gezegenimizin hikayesine.

85
00:04:43,352 --> 00:04:45,526
PİRİNÇ:
Pek çok açıdan,
güneş sistemini incelemek

86
00:04:45,526 --> 00:04:49,254
denemenin bir yoludur
kendimizi anlamak için.

87
00:04:49,254 --> 00:04:51,118
Nasıl bu hale geldik?
ilk etapta,

88
00:04:51,118 --> 00:04:53,845
ve bu ne anlama geliyor?
bu kayanın üzerinde olduğumuzu

89
00:04:53,845 --> 00:04:56,779
uzayda yelken açmak mı bu?

90
00:04:56,779 --> 00:05:01,473
ANLATICI:
Uzaklıklar bu kadar genişken,
hala keşfedilecek çok şey var.

91
00:05:01,473 --> 00:05:02,854
KRAL:
O kadar çok şey var ki

92
00:05:02,854 --> 00:05:04,752
bunu bilmiyoruz
güneş sistemimiz hakkında

93
00:05:04,752 --> 00:05:06,961
ve bildiğimiz şey şu ki,
bizi sürekli şaşırtıyor.

94
00:05:06,961 --> 00:05:10,931
O halde oraya gitmemiz gerekiyor.
Şu dolaşan dünyalara bakın.

95
00:05:10,931 --> 00:05:13,589
ANLATICI:
Ve birçok soru
cevapsız kalmak.

96
00:05:13,589 --> 00:05:16,177
LYNNAE HIZLI:
Bunlar kayıp mı
ve dolaşan dünyalar

97
00:05:16,177 --> 00:05:18,456
keşfetmeye değer
kendi başlarına mı?

98
00:05:18,456 --> 00:05:22,356
Chabot:
Bunlar nereye kadar
karanlık bölgeler genişliyor

99
00:05:22,356 --> 00:05:24,772
ötesinde, kenarına kadar
güneş sistemimizin?

100
00:05:24,772 --> 00:05:28,086
Daha fazla gezegen var mı
karanlık bölgede

101
00:05:28,086 --> 00:05:29,536
keşfedilmeyi mi bekliyorsunuz?

102
00:05:29,536 --> 00:05:33,125
♪

103
00:06:01,222 --> 00:06:04,329
[uzaktan köpek havlıyor]

104
00:06:04,329 --> 00:06:08,747
ANLATICI: Bu sesti
çoğu insanın fark ettiği şey.

105
00:06:08,747 --> 00:06:12,717
[patlama uzaktan yankılanıyor]

106
00:06:12,717 --> 00:06:16,410
Gece bir ses patlaması.

107
00:06:18,067 --> 00:06:20,656
Ama bu bir savaş uçağı değildi.

108
00:06:24,038 --> 00:06:27,904
Çevrede seyahat etmek
Saatte 30.000 mil,

109
00:06:27,904 --> 00:06:31,356
atmosferi parçaladı.

110
00:06:33,289 --> 00:06:35,981
♪

111
00:06:38,121 --> 00:06:39,778
Ayrıldık.

112
00:06:41,331 --> 00:06:44,404
Ve yağmur yağdı
tarlaların karşısında.

113
00:06:48,442 --> 00:06:52,032
Uzak bir diyardan gelen bir ziyaretçi.

114
00:06:54,690 --> 00:06:57,486
En büyük parçalardan biri

115
00:06:57,486 --> 00:07:01,904
bir garaj yoluna indi
bir evin önünde.

116
00:07:01,904 --> 00:07:04,354
KRAL:
İlk gördüğümde,
bir çeşit uyarıydı.

117
00:07:04,354 --> 00:07:07,047
Demek istediğim, çok yumuşak, bir nevi
az önce toz haline getirdim

118
00:07:07,047 --> 00:07:09,014
ve parçalar fırlattı
araba yolunun her yerinde.

119
00:07:09,014 --> 00:07:10,499
SARA RUSSELL:
Winchcombe göktaşı düşüşü

120
00:07:10,499 --> 00:07:14,054
İngiltere'nin ilk göktaşıydı
30 yıl boyunca düşüş iyileşti,

121
00:07:14,054 --> 00:07:15,987
bu yüzden bekliyorduk
çok uzun zaman oldu.

122
00:07:15,987 --> 00:07:19,231
KRAL:
sahip olduğumuza inanamadım
İngiltere'de yeni bir göktaşı

123
00:07:19,231 --> 00:07:20,543
Evet inanılmazdı
heyecan verici.

124
00:07:20,543 --> 00:07:22,476
Ve tüm meteorlar
bilimsel olarak paha biçilemez.

125
00:07:22,476 --> 00:07:25,548
Ne yapıyorsun?
Şaşırdığımı ve ayrıcalıklı olduğumu hissediyorum

126
00:07:25,548 --> 00:07:28,309
bir şeyi tutabilmek

127
00:07:28,309 --> 00:07:29,966
bu bize sırlar hakkında bilgi verebilir

128
00:07:29,966 --> 00:07:31,865
güneş sistemimizin kökenleri hakkında

129
00:07:31,865 --> 00:07:33,694
ve nasıl burada olmamız gerektiğini.

130
00:07:35,662 --> 00:07:40,494
ANLATICI:
50 kadar olduğu tahmin ediliyor
Meteorlar her gün Dünya'ya çarpıyor.

131
00:07:40,494 --> 00:07:43,877
Birçoğu atmosferimizde yanıyor,

132
00:07:43,877 --> 00:07:48,571
kayan yıldızlar yaratmak
ve meteor yağmurları.

133
00:07:48,571 --> 00:07:52,506
Ama en büyüklerinden bazıları
Dünya'ya ulaş.

134
00:07:52,506 --> 00:07:57,442
2018 yılında
Hamburg meteor ateş topu

135
00:07:57,442 --> 00:08:01,239
baştan sona çizgili
Amerika Ortabatı gökyüzü.

136
00:08:03,655 --> 00:08:06,209
Kadın:
Bu neydi?

137
00:08:06,209 --> 00:08:08,522
Bir ışık parlaması gördün mü
orada mı?

138
00:08:08,522 --> 00:08:10,179
Özellikle bozulmamış,
çünkü indi

139
00:08:10,179 --> 00:08:14,217
donmuş bir gölde, böylece
soğuk hava deposunda muhafaza ediyor.

140
00:08:14,217 --> 00:08:19,913
Seçilen meteor gibiydi
nereye inilir,

141
00:08:19,913 --> 00:08:21,984
çünkü araştırılmak istiyordu.

142
00:08:23,813 --> 00:08:25,194
ANLATICI:
Birkaç yıl sonra,

143
00:08:25,194 --> 00:08:28,231
ağırlığında bir göktaşı
bir kuyruklu piyanonun

144
00:08:28,231 --> 00:08:31,303
göklerde patladı
McAllen, Teksas yakınında.

145
00:08:31,303 --> 00:08:33,685
[mesafede patlama poundları]

146
00:08:33,685 --> 00:08:36,895
-
Ah!

147
00:08:36,895 --> 00:08:39,415
Sanki bir şey
dinamit patlaması gibi.

148
00:08:39,415 --> 00:08:41,900
[patlama yankılanır]

149
00:08:41,900 --> 00:08:45,559
O büyük patlama,
bu bir ses patlamasıydı.

150
00:08:52,186 --> 00:08:56,501
♪

151
00:08:56,501 --> 00:08:58,227
ANLATICI:
İnekler değildi
tek tanıklar

152
00:08:58,227 --> 00:09:00,678
o gece Winchcombe'da.

153
00:09:03,128 --> 00:09:08,686
Kapı zili ve CCTV kameraları
asla uyuma.

154
00:09:08,686 --> 00:09:11,723
Ve özel ağlar
meteor kameraları

155
00:09:11,723 --> 00:09:14,554
onu yakaladım
farklı açılardan.

156
00:09:17,142 --> 00:09:20,663
Bu mümkün olduğu anlamına geliyordu
Yörüngesini hesaplamak için.

157
00:09:22,423 --> 00:09:24,564
[inekler böğürüyor]

158
00:09:24,564 --> 00:09:30,155
İngiltere semalarına geri döndük,

159
00:09:30,155 --> 00:09:34,850
Dünya atmosferinin dışında,

160
00:09:34,850 --> 00:09:38,647
Mars'ın yörüngesini geçtikten sonra,

161
00:09:38,647 --> 00:09:41,788
karanlığa.

162
00:09:41,788 --> 00:09:46,862
burası
gök taşının yolculuğu başladı,

163
00:09:46,862 --> 00:09:51,487
gizemli bir bölge
sayısız kayalık dünyanın,

164
00:09:51,487 --> 00:09:57,182
enkazdan arta kalanlar
güneş sisteminin oluşumu:

165
00:09:57,182 --> 00:09:58,667
asteroitler.

166
00:10:01,083 --> 00:10:04,914
En azından olabilir
burada bir milyon.

167
00:10:04,914 --> 00:10:08,538
Ama o kadar karanlıklar ki
az ışık yansıtan,

168
00:10:08,538 --> 00:10:12,128
inanılmaz derecede zorlar
tespit etmek.

169
00:10:15,753 --> 00:10:20,102
Ancak asteroitler her zaman
asteroit kuşağında kalın.

170
00:10:22,622 --> 00:10:25,452
[çarpışma poundları]

171
00:10:25,452 --> 00:10:28,317
İkisi çarpıştığında

172
00:10:28,317 --> 00:10:33,529
parçaları patlatıyorlar
her yöne,

173
00:10:33,529 --> 00:10:37,602
bazılarını dışarı gönderiyorum
sonsuza kadar asteroit kuşağı.

174
00:10:39,362 --> 00:10:43,988
Bazen ortalığı kasıp kavuran
karşılaştıkları gezegenlerde.

175
00:10:43,988 --> 00:10:48,717
♪

176
00:10:55,896 --> 00:10:58,209
Bizimki de dahil.

177
00:11:00,142 --> 00:11:02,662
Ve asteroitler
kemeri bırakan

178
00:11:02,662 --> 00:11:05,803
yakındaki gezegenleri dönüştürebilir.

179
00:11:08,495 --> 00:11:11,671
♪

180
00:11:11,671 --> 00:11:18,022
Yaralarla kaplı bir gezegen
asteroit kuşağından Mars'tır.

181
00:11:20,369 --> 00:11:25,995
Yaklaşık 80 yeni etki alanı
her yıl Mars'ta bulunur.

182
00:11:25,995 --> 00:11:31,242
♪

183
00:11:33,002 --> 00:11:34,832
Ve bazı şaşırtıcı meteorlar

184
00:11:34,832 --> 00:11:38,456
çekildi bile
NASA'nın gezicileri tarafından.

185
00:11:47,051 --> 00:11:50,295
Ama var
burada başka bir karanlık kaya var,

186
00:11:50,295 --> 00:11:53,920
tarafından görüntülendi
Azim gezgini,

187
00:11:53,920 --> 00:11:58,683
Mars'ın yüzeyinde değil,
ama başımızın üstünde yörüngede dönüyor...

188
00:11:58,683 --> 00:12:03,032
♪

189
00:12:03,032 --> 00:12:04,862
...tutulma sırasında yakalandı,

190
00:12:04,862 --> 00:12:07,761
geçtikçe
güneşin önünde.

191
00:12:10,246 --> 00:12:14,285
Bu Mars'ın uydusu Phobos.

192
00:12:19,048 --> 00:12:22,534
Bugün yörüngedeki sonda
Mars Ekspresi

193
00:12:22,534 --> 00:12:26,228
düzenli olarak uçar
Mars ve Phobos arasında.

194
00:12:26,228 --> 00:12:30,232
♪

195
00:12:30,232 --> 00:12:34,512
Yüksek çözünürlüklü kamerası

196
00:12:34,512 --> 00:12:40,173
inanılmaz derecede ayrıntılı bir şekilde yakalandı
Phobos'un görüntüleri,

197
00:12:40,173 --> 00:12:44,349
kaplanmış bir yüzey gösteriliyor
garip oyuklarda.

198
00:12:46,835 --> 00:12:52,357
Phobos birisinin sahip olduğu gibi görünüyor
her yerde dev bir bisiklete bindim.

199
00:12:59,917 --> 00:13:04,611
Astrofizikçi Sean Raymond
araştırıyor

200
00:13:04,611 --> 00:13:08,615
Phobos gibi nesneler nasıl
oluşmuş olabilir.

201
00:13:14,069 --> 00:13:15,656
Phobos tuhaf görünüşlü bir aydır.

202
00:13:15,656 --> 00:13:19,315
Bu plaj gibi oyuklarla kaplı.

203
00:13:19,315 --> 00:13:20,627
Öyle olduğunu söyleyebilirsin

204
00:13:20,627 --> 00:13:22,629
en güzel ay
güneş sisteminde.

205
00:13:24,734 --> 00:13:28,014
ANLATICI:
Muhteşem oluklar
burada, İspanya'da

206
00:13:28,014 --> 00:13:30,533
oluşur
jeolojik süreçlerle

207
00:13:30,533 --> 00:13:34,710
ve erozyon
acımasız, çarpan dalgalardan.

208
00:13:34,710 --> 00:13:38,162
Ne yapıyorsun?
Çok hoş...
Buradaki oluklar muhteşem.

209
00:13:38,162 --> 00:13:41,337
ANLATICI:
Ama Phobos hiçbir şey değil
Dünya gibi,

210
00:13:41,337 --> 00:13:44,685
peki neler oluyor?

211
00:13:44,685 --> 00:13:47,171
Ne yapıyorsun?
Phobos kesinlikle görünüyor
bir asteroit gibi.

212
00:13:47,171 --> 00:13:50,381
Kraterlerle kaplıdır,
ve rengi koyudur.

213
00:13:50,381 --> 00:13:52,590
Yani düşünebilirsiniz
bu sadece bir asteroit

214
00:13:52,590 --> 00:13:57,043
Mars'a çok yakın
ve daha sonra yörüngede yakalandı.

215
00:13:57,043 --> 00:14:02,220
ANLATICI:
Görünüşe göre
o kadar basit değil.

216
00:14:02,220 --> 00:14:05,879
Phobos Mars'ın yörüngesinde
neredeyse mükemmel bir daire içinde,

217
00:14:05,879 --> 00:14:08,882
Mars'ın ekvatoru boyunca,

218
00:14:08,882 --> 00:14:10,573
ve bu bizi sorgulamaya itiyor
Phobos olsun

219
00:14:10,573 --> 00:14:13,783
gerçekten asteroit mi
öyle görünüyor ki,

220
00:14:13,783 --> 00:14:16,890
çünkü ele geçirilen asteroitler
genellikle yörüngedeki gezegenler

221
00:14:16,890 --> 00:14:19,203
çok eliptik yörüngelerde

222
00:14:19,203 --> 00:14:21,722
bazen onları alır
gezegenlerinden çok uzakta

223
00:14:21,722 --> 00:14:24,035
ve bazen çok daha yakın olmak.

224
00:14:24,035 --> 00:14:27,349
ANLATICI:
Yani eğer bu bir asteroit değilse,

225
00:14:27,349 --> 00:14:31,042
bu komikliği nerede yaptı
küçük ay nereden geliyor?

226
00:14:34,149 --> 00:14:36,116
Chabot:
Yani, gezegen biliminde,

227
00:14:36,116 --> 00:14:38,463
şaka şu ki, sadece ekliyorsun
bir etki olayı,

228
00:14:38,463 --> 00:14:41,156
ve bir etki olayı açıklayabilir
her şey.

229
00:14:41,156 --> 00:14:43,503
Bu aslında doğru olabilir
bu durumda ama.

230
00:14:43,503 --> 00:14:45,746
Bu tek seferlik bir olay,
ve olabilirdi

231
00:14:45,746 --> 00:14:47,783
bir nesnenin Mars'a çarptığını,

232
00:14:47,783 --> 00:14:50,786
ve Phobos sonuçtur
bu çarpışmanın

233
00:14:50,786 --> 00:14:54,031
bu nesnelerin arasında
ve gördüğümüz şey bu.

234
00:14:54,031 --> 00:14:57,931
♪

235
00:14:57,931 --> 00:15:04,317
ANLATICI:
Phobos olmayabilir
ele geçirilmiş bir asteroit,

236
00:15:04,317 --> 00:15:07,320
ama enkazdan oluşmuş
yörüngeye fırlatıldı

237
00:15:07,320 --> 00:15:12,118
Büyük bir asteroit çarpmasından sonra.

238
00:15:12,118 --> 00:15:15,155
Ancak,
bu hala açıklamıyor

239
00:15:15,155 --> 00:15:19,780
neden oyuklarla kaplı?

240
00:15:22,922 --> 00:15:28,203
Phobos yaklaşık 3.700 mil
Mars'ın yüzeyinden,

241
00:15:28,203 --> 00:15:33,760
ve her yüz yılda bir,
yaklaşık altı metre kadar yaklaşıyor.

242
00:15:33,760 --> 00:15:39,490
Ve olduğu gibi, gelgit kuvvetleri
Mars'ın yerçekiminin neden olduğu

243
00:15:39,490 --> 00:15:42,976
daha güçlü ol.

244
00:15:42,976 --> 00:15:45,979
Ne yapıyorsun?
Yani tıpkı ay gibi
Dünyayı çeker,

245
00:15:45,979 --> 00:15:49,500
okyanusları sürüklemek
ve gelgite neden olan,

246
00:15:49,500 --> 00:15:53,987
Mars Phobos'u çekiyor,
gelgitlere de neden oluyor.

247
00:15:53,987 --> 00:15:56,162
Yani gördüğünüz gibi
şu an arkamda,

248
00:15:56,162 --> 00:15:59,027
gelgit geliyor
ay ilerledikçe

249
00:15:59,027 --> 00:16:00,718
Dünyadaki su.

250
00:16:00,718 --> 00:16:03,686
Aynı süreç
Phobos'ta Mars'tan dolayı oluyor,

251
00:16:03,686 --> 00:16:06,551
Phobos hariç, burası kum
ve hareket eden kaya,

252
00:16:06,551 --> 00:16:08,968
su yerine.

253
00:16:10,797 --> 00:16:15,215
ANLATICI:
Bu gelgit kuvvetleri
Phobos'u parçalara ayırıyorlar.

254
00:16:15,215 --> 00:16:21,118
Ve her yörüngede,
oluklar genişler ve derinleşir.

255
00:16:26,054 --> 00:16:30,541
Sonunda,
Phobo çok yaklaşacak,

256
00:16:30,541 --> 00:16:35,132
Mars'ın yerçekimi onu yok edecek.

257
00:16:35,132 --> 00:16:37,893
Phobos parçalanırken...

258
00:16:40,413 --> 00:16:44,796
...enkazın çoğu düşecek
Mars'ın yüzeyine.

259
00:16:48,455 --> 00:16:52,045
♪

260
00:16:52,045 --> 00:16:56,877
Ama geri kalanı kalacak
yakın yörüngede,

261
00:16:56,877 --> 00:17:03,643
çevrelemek için yayılıyor
tüm gezegen,

262
00:17:03,643 --> 00:17:07,785
Mars'a incecik bir halka veriyor.

263
00:17:11,271 --> 00:17:13,411
-
Oldukça etkileyici olurdu.

264
00:17:13,411 --> 00:17:16,069
Halka gezegenleri seviyorum
Satürn'ü seviyorum,

265
00:17:16,069 --> 00:17:19,969
ve başka birinin olması kötü değil
Güneş sistemimizdeki halka gezegen.

266
00:17:22,455 --> 00:17:26,424
ANLATICI:
Öyle görünüyor ki Mars bir gün
dönüştürülmek

267
00:17:26,424 --> 00:17:29,496
asteroit kuşağı tarafından.

268
00:17:34,639 --> 00:17:38,643
Ama asteroit kuşağının kendisi
hala bir muammadır.

269
00:17:41,129 --> 00:17:43,407
Birkaç uzay aracını uçurduk

270
00:17:43,407 --> 00:17:47,618
bunun aracılığıyla
gizemli bölge,

271
00:17:47,618 --> 00:17:49,861
ama sadece bir tane
kayaların yörüngesinde döndü

272
00:17:49,861 --> 00:17:53,175
asteroit kuşağının kendisinde:

273
00:17:53,175 --> 00:17:58,525
NASA'nın Dawn sondası.

274
00:17:58,525 --> 00:18:02,633
Bu antik kalıntıların çoğu
şekilsiz kayalardır.

275
00:18:04,083 --> 00:18:07,155
Ama bir tanesi öne çıkıyor.

276
00:18:12,263 --> 00:18:14,921
Ceres çok daha büyük
diğerlerinden

277
00:18:14,921 --> 00:18:20,099
ve neredeyse tamamen küreseldir.

278
00:18:20,099 --> 00:18:21,583
HIZLI:
Şafak misyonuna katıldım

279
00:18:21,583 --> 00:18:23,688
Ceres'e ulaştıktan hemen sonra,

280
00:18:23,688 --> 00:18:25,034
ve çok heyecan vericiydi.

281
00:18:25,034 --> 00:18:29,177
Şafak binlerce topladı
Ceres'in görüntüleri.

282
00:18:29,177 --> 00:18:31,248
Bize alanları gösterdiler
yüzeyin

283
00:18:31,248 --> 00:18:33,284
daha önce hiç görmediğimiz.

284
00:18:33,284 --> 00:18:34,527
Bunun bir nevi olduğunu düşündük

285
00:18:34,527 --> 00:18:36,011
ölü bir gezegen gövdesi.

286
00:18:36,011 --> 00:18:38,393
O görüntülere bakınca,

287
00:18:38,393 --> 00:18:40,636
temel olarak yapamadık
gözlerimize inan,

288
00:18:40,636 --> 00:18:43,122
ve şöyleydi: "Ah,
neler oluyor orada?"

289
00:18:43,122 --> 00:18:46,815
♪

290
00:18:46,815 --> 00:18:50,474
ANLATICI:
İlk başta karanlık görünüyor
ve çok kraterli,

291
00:18:50,474 --> 00:18:53,787
tıpkı diğer asteroitler gibi.

292
00:18:53,787 --> 00:18:56,031
Ama Ceres farklı.

293
00:18:57,895 --> 00:19:03,107
Yüzeyi biberlidir
beyaz kristallerle.

294
00:19:03,107 --> 00:19:06,628
Peki bunlar nedir?

295
00:19:06,628 --> 00:19:10,873
İpuçları başka bir gezegenden geliyor
güneş sistemimizde,

296
00:19:10,873 --> 00:19:15,602
beyaz kristaller nerede
yüzeyde de bulunur.

297
00:19:17,673 --> 00:19:20,711
Toprak.

298
00:19:27,235 --> 00:19:31,653
HAKEEM OLÜSEYİ:
Bu dağ yapılmış
neredeyse tamamı deniz tuzundan oluşuyor,

299
00:19:31,653 --> 00:19:33,827
tamamen aynı şeyler
yemeğini koyduğun

300
00:19:33,827 --> 00:19:35,070
yemek masasında.

301
00:19:36,658 --> 00:19:38,970
ANLATICI:
40 milyon yıl önce,

302
00:19:38,970 --> 00:19:43,803
bütün bu alan
eski bir denizin altındaydı.

303
00:19:47,634 --> 00:19:50,637
Zamanla kurudu,

304
00:19:50,637 --> 00:19:55,953
geride bir tuz tabakası bırakarak
bir mil kalınlığında.

305
00:19:57,437 --> 00:19:59,577
Kutsal moly!

306
00:19:59,577 --> 00:20:01,648
Vay!

307
00:20:03,616 --> 00:20:06,481
♪

308
00:20:09,277 --> 00:20:10,899
Kesinlikle tuzlu.

309
00:20:10,899 --> 00:20:12,763
Ve bununla ilgili şey
bunun gibi tuz yatakları

310
00:20:12,763 --> 00:20:15,731
onların sadece oluşmuş olmaları
suyun varlığında.

311
00:20:15,731 --> 00:20:19,390
Yani bu yükseltir
ilgi çekici bir olasılık.

312
00:20:19,390 --> 00:20:23,739
Ceres'teki beyaz noktalar olabilir mi?
aynı zamanda tuz da olsun

313
00:20:23,739 --> 00:20:27,709
bunlar su tarafından mı biriktirildi?

314
00:20:27,709 --> 00:20:30,470
ANLATICI:
Bugün Ceres'te su bulmak

315
00:20:30,470 --> 00:20:32,645
olurdu
şaşırtıcı bir keşif.

316
00:20:32,645 --> 00:20:36,062
♪

317
00:20:36,062 --> 00:20:40,135
Şafak sıkı yörüngeler oluşturdu
Ceres'in.

318
00:20:41,757 --> 00:20:45,382
Ve ışığı sıçratarak
kristal birikintilerinden arındırılmış,

319
00:20:45,382 --> 00:20:51,284
belirlendi
neyden yapılmışlardı:

320
00:20:51,284 --> 00:20:55,392
sodyum karbonat,
yaygın bir tuz türüdür.

321
00:20:57,635 --> 00:21:01,121
Ceres'in cesaret verici bir işareti,

322
00:21:01,121 --> 00:21:03,917
13 kat daha küçük olan
Dünya'dan daha

323
00:21:03,917 --> 00:21:08,267
Geçmişte bir okyanusu vardı.

324
00:21:08,267 --> 00:21:12,857
20 milin biraz üzerinde uçmak
yüzeyden,

325
00:21:12,857 --> 00:21:18,484
Şafak başka bir şey bulur
beyaz noktalarda:

326
00:21:18,484 --> 00:21:21,349
hidrohalit kristalleri,

327
00:21:21,349 --> 00:21:27,182
Dünya'da bulunan başka bir tuz
suyun varlığında.

328
00:21:27,182 --> 00:21:30,875
Ceres hâlâ olabilir mi?
bugün su dünyası mı?

329
00:21:33,844 --> 00:21:36,398
Yani "hidro" sudur
ve "halit" tuzdur--

330
00:21:36,398 --> 00:21:37,399
sofra tuzu.

331
00:21:37,399 --> 00:21:39,919
Yani eğer bir sofra tuzu hayal ederseniz

332
00:21:39,919 --> 00:21:42,749
su molekülleri var
yapıda,

333
00:21:42,749 --> 00:21:45,338
Hidrohalit budur.

334
00:21:45,338 --> 00:21:47,582
Çok şaşırtıcıydı
hidrohalitler olduğunu

335
00:21:47,582 --> 00:21:49,584
Ceres'in yüzeyinde.

336
00:21:49,584 --> 00:21:51,862
-
Hidrohalit olurdu
çok dengesiz

337
00:21:51,862 --> 00:21:54,209
Ceres'in yüzeyinde.

338
00:21:54,209 --> 00:21:56,211
O baskıda,

339
00:21:56,211 --> 00:21:59,352
su molekülü
buharlaşacaktı.

340
00:21:59,352 --> 00:22:03,425
Bu şu anlama geliyor: Su
yakın zamanda Ceres'e yerleştirildi,

341
00:22:03,425 --> 00:22:07,153
içindeki tuz kristallerine bağlı
son birkaç yüz yıl.

342
00:22:07,153 --> 00:22:08,879
Bu yenileme
hidrohalit

343
00:22:08,879 --> 00:22:11,191
Ceres'in yüzeyinde
bizi merak etmeye yönlendiriyor

344
00:22:11,191 --> 00:22:12,986
Ceres bir okyanus dünyası olabilirse

345
00:22:12,986 --> 00:22:15,748
bu maskeleme
bir asteroit olarak.

346
00:22:15,748 --> 00:22:19,407
♪

347
00:22:19,407 --> 00:22:23,169
ANLATICI:
Bilim adamları şüpheleniyor
tuzlu su havuzlarının mevcut olduğu

348
00:22:23,169 --> 00:22:27,691
yerin yaklaşık 25 mil altında,

349
00:22:27,691 --> 00:22:30,038
başka bir soruyu gündeme getiriyoruz:

350
00:22:30,038 --> 00:22:34,214
bu tuzlar nasıl oldu?
yüzeyde mi kalıyorsunuz?

351
00:22:34,214 --> 00:22:38,495
Ceres'in bulunduğu yerde bir ipucu yatıyor.

352
00:22:38,495 --> 00:22:41,532
tam kalbinde
asteroit kuşağının,

353
00:22:41,532 --> 00:22:43,603
çarpışmaların yaygın olduğu yer...

354
00:22:43,603 --> 00:22:45,950
[çarpışma poundları]

355
00:22:45,950 --> 00:22:49,885
...ve yaklaşan asteroitler
yüzeyde çatlaklar oluşturabilir

356
00:22:49,885 --> 00:22:53,544
aşağıdaki havuzlara ulaşıyoruz.

357
00:22:53,544 --> 00:22:55,891
Uzay boşluğuna maruz kalan,

358
00:22:55,891 --> 00:23:01,310
su buharlaşır,

359
00:23:01,310 --> 00:23:05,901
tuz yükünü geride bırakarak

360
00:23:05,901 --> 00:23:09,905
ve Ceres'i biberlemek
beyaz lekelerle.

361
00:23:12,080 --> 00:23:14,013
HIZLI:
Hala büyük bir değişiklik var

362
00:23:14,013 --> 00:23:15,842
Ceres'in geçmişinin hikayesine.

363
00:23:15,842 --> 00:23:19,605
Dawn uzay aracı bulundu
yüzeydeki amonyak tuzları.

364
00:23:21,296 --> 00:23:24,920
ANLATICI:
Amonyak tuzları eser miktarda olabilir
amonyaklı buzlardan

365
00:23:24,920 --> 00:23:28,303
bir zamanlar kaplıydı
Ceres'in yüzeyi.

366
00:23:28,303 --> 00:23:30,788
Dondurulmuş amonyak yaygındır
daha soğuk bölgelerde

367
00:23:30,788 --> 00:23:35,137
güneş sisteminin,
ama burada değil.

368
00:23:35,137 --> 00:23:41,005
-
Amonyak aslında mevcut değil
Ceres'in şu an olduğu yerde buz gibi.

369
00:23:41,005 --> 00:23:44,008
Oluşturulması gerekiyor
uzakta

370
00:23:44,008 --> 00:23:46,459
güneşten daha uzakta,

371
00:23:46,459 --> 00:23:48,944
mesafe nerede
yeterince soğuk

372
00:23:48,944 --> 00:23:51,740
Amonyağın buz halinde var olması için.

373
00:23:51,740 --> 00:23:53,915
Bu şunu gösteriyor
Ceres'in oluşmadığını

374
00:23:53,915 --> 00:23:56,124
şu anda nerede duruyor
güneş sistemimizde.

375
00:23:57,505 --> 00:24:01,992
ANLATICI:
Bunun yerine, bilim adamları düşünüyor
çok daha uzakta oluştu,

376
00:24:01,992 --> 00:24:04,684
ve dolaşırken
güneşe doğru,

377
00:24:04,684 --> 00:24:07,376
amonyak buzları eridi,

378
00:24:07,376 --> 00:24:12,968
amonyak tuzlarını geride bırakarak
bugün görüyoruz.

379
00:24:12,968 --> 00:24:17,179
Bir sahtekar
asteroit kuşağında gizlenen,

380
00:24:17,179 --> 00:24:22,012
tuzlu sırları açığa çıkıyor.

381
00:24:22,012 --> 00:24:24,704
Ceres'in sahip olduğu
bir yer değiştirme yolculuğu

382
00:24:24,704 --> 00:24:27,949
yeni yazıldı
tüm yüzey boyunca.

383
00:24:30,952 --> 00:24:35,784
ANLATICI:
Peki Ceres nasıl oldu?
bugün nerede?

384
00:24:35,784 --> 00:24:38,131
:
En iyi açıklama
yani gezindi.

385
00:24:38,131 --> 00:24:39,719
Aslında çekildi.

386
00:24:39,719 --> 00:24:40,962
Diyelim ki bu Ceres.

387
00:24:40,962 --> 00:24:41,997
Tamam aşkım?

388
00:24:41,997 --> 00:24:44,517
Biz Ceres'in
ötesinde oluşmuş

389
00:24:44,517 --> 00:24:46,139
bilinenler
buz hattı olarak

390
00:24:46,139 --> 00:24:47,900
amonyum buzları için.

391
00:24:47,900 --> 00:24:49,695
ANLATICI:
Bu buz hattının ötesinde,

392
00:24:49,695 --> 00:24:51,731
amonyak donar,

393
00:24:51,731 --> 00:24:55,494
ve burası Ceres'in
muhtemelen oluşmaya başladı,

394
00:24:55,494 --> 00:24:58,566
Neptün'ün yanında
ve Uranüs.

395
00:24:58,566 --> 00:25:00,844
OLÜSEYİ: Ve işte buradayız
Satürn ve Jüpiter.

396
00:25:00,844 --> 00:25:02,639
Şimdi, normalde bu gezegenler

397
00:25:02,639 --> 00:25:03,847
sıralı değil
bunun gibi.

398
00:25:03,847 --> 00:25:05,642
Hareket ediyorlar
güneş sistemi çevresinde.

399
00:25:05,642 --> 00:25:08,852
Ve olan şu ki,
Ceres olarak

400
00:25:08,852 --> 00:25:10,854
güneş sisteminin yörüngesindeydi,

401
00:25:10,854 --> 00:25:13,650
Jüpiter onu çekiştirdi
yerçekimiyle,

402
00:25:13,650 --> 00:25:16,445
ve Ceres sona erdi
tam orada,

403
00:25:16,445 --> 00:25:19,207
asteroit kuşağında,
bugün onu nerede buluyoruz?

404
00:25:21,520 --> 00:25:23,798
ANLATICI:
Kalpte
asteroit kuşağının,

405
00:25:23,798 --> 00:25:27,111
Bir zamanlar çok daha buzlu bir dünya olan Ceres,

406
00:25:27,111 --> 00:25:31,150
göç etti
oluştuğu yerden çok uzakta,

407
00:25:31,150 --> 00:25:35,810
güneş sistemimizin kanıtı
sürekli değişiyor.

408
00:25:35,810 --> 00:25:37,777
♪

409
00:25:37,777 --> 00:25:41,643
Ceres değil
yerinden edilmiş tek dünya.

410
00:25:41,643 --> 00:25:45,129
Güneşten daha uzak,
başka bir buzlu dünya var

411
00:25:45,129 --> 00:25:48,754
bu ait değil gibi görünüyor
bugün bulunduğu yer.

412
00:25:50,203 --> 00:25:54,587
Jüpiter'in ötesinde,

413
00:25:54,587 --> 00:25:57,797
gezegenler arasındaki boşluk
genişler

414
00:25:57,797 --> 00:26:00,213
ve daha geniş.

415
00:26:01,352 --> 00:26:04,459
Ve sıcaklıklar düşüyor.

416
00:26:07,013 --> 00:26:11,259
♪

417
00:26:11,259 --> 00:26:16,747
Ve Uranüs'ün bir milyar mil ötesinde,

418
00:26:16,747 --> 00:26:20,682
sonunda en uzak noktaya ulaştık
güneşten gelen gezegen.

419
00:26:23,512 --> 00:26:26,515
Neptün.

420
00:26:26,515 --> 00:26:32,521
♪

421
00:26:32,521 --> 00:26:36,733
Yoğun mavi bir battaniyeye sarılmış,

422
00:26:36,733 --> 00:26:42,635
Neptün'ün var
algılanabilir yüzey yok,

423
00:26:42,635 --> 00:26:46,674
bulutlu
metan ve amonyak.

424
00:26:48,986 --> 00:26:53,612
Ama kayalık dünyalar var
yakında.

425
00:26:53,612 --> 00:26:57,788
Neptün'ün en az 16 uydusu vardır.

426
00:26:57,788 --> 00:27:02,344
Ve biri çok sıradışı.

427
00:27:07,556 --> 00:27:12,354
Triton en büyüğüdür
Neptün'ün uydularından.

428
00:27:12,354 --> 00:27:15,150
Yüzeyi buzla kaplıdır.

429
00:27:19,189 --> 00:27:21,881
Ve diğer aylardan farklı olarak,

430
00:27:21,881 --> 00:27:24,677
Triton aktif bir dünyadır.

431
00:27:24,677 --> 00:27:28,785
[gayzer patlamaları]

432
00:27:28,785 --> 00:27:31,684
Gayzer benzeri tüyler
gaz ve tozdan

433
00:27:31,684 --> 00:27:35,654
beş mil yükseğe uzanmak
Triton'un atmosferine...

434
00:27:37,483 --> 00:27:39,485
...bu da onları aniden düzleştiriyor

435
00:27:39,485 --> 00:27:42,074
90 derece,

436
00:27:42,074 --> 00:27:46,561
çok garip bir manzara yaratıyor,

437
00:27:46,561 --> 00:27:49,737
gerçek olduğuna inanmak zor.

438
00:27:54,086 --> 00:27:59,885
Ay nasıl oldu
Güneşten 2,8 milyar mil uzakta

439
00:27:59,885 --> 00:28:02,957
bu kadar aktif mi oldun?

440
00:28:08,307 --> 00:28:11,241
Bir ipucu yatıyor
gezegenler ve aylar nasıl

441
00:28:11,241 --> 00:28:14,934
birbirinizin etrafında hareket edin
güneş sisteminde.

442
00:28:19,214 --> 00:28:21,044
- Carly Howett:
Her gün güneş doğar
doğuda

443
00:28:21,044 --> 00:28:23,184
ve batıda yer alır.

444
00:28:23,184 --> 00:28:25,393
Ve ay onu takip ediyor
aynı kurs.

445
00:28:25,393 --> 00:28:27,084
Ve bunun bir nedeni var.

446
00:28:28,465 --> 00:28:30,294
ANLATICI:
Nedenini anlamak için,

447
00:28:30,294 --> 00:28:34,057
sonuna kadar geriye gitmemiz gerekiyor.

448
00:28:36,162 --> 00:28:40,304
Doğuma
güneş sisteminin.

449
00:28:40,304 --> 00:28:42,272
- Durfey:
Bizim başında
güneş sistemi,

450
00:28:42,272 --> 00:28:43,722
güneş etrafını sarmıştı

451
00:28:43,722 --> 00:28:46,138
toz ve gazdan oluşan bir disk tarafından.

452
00:28:46,138 --> 00:28:49,486
Ve içindeydi
bu dönen disk

453
00:28:49,486 --> 00:28:52,282
gezegenlerin oluştuğunu söyledi.

454
00:28:52,282 --> 00:28:53,732
-Parekh:
İşte nedeni bu

455
00:28:53,732 --> 00:28:55,354
gezegenler ve ay
devam etti

456
00:28:55,354 --> 00:28:57,218
aynı zamanda yörüngede
aynı yönde

457
00:28:57,218 --> 00:29:00,186
güneşin etrafında.

458
00:29:00,186 --> 00:29:02,671
ANLATICI:
Oluşan aylar
gezegenlerinin etrafında

459
00:29:02,671 --> 00:29:05,847
bu modeli takip etme eğilimindeyiz,

460
00:29:05,847 --> 00:29:08,091
yörüngede dönen ve dönen
yönde

461
00:29:08,091 --> 00:29:11,957
gezegenin dönüşünün.

462
00:29:11,957 --> 00:29:16,306
Ama iç aylar yörüngedeyken
Neptün aynı yönde

463
00:29:16,306 --> 00:29:19,619
Triton diğer tarafa gider.

464
00:29:19,619 --> 00:29:24,763
oluşmadığını öne sürüyor
Neptün'ün yanında,

465
00:29:24,763 --> 00:29:29,595
ama başka yerden geldi.

466
00:29:33,772 --> 00:29:35,256
- Nasıl?
Bir gezegen neyden yapılmıştır

467
00:29:35,256 --> 00:29:38,086
sana nerede oluştuğunu söyleyebilirim
güneş sistemimizde.

468
00:29:38,086 --> 00:29:40,364
Ve bunun nedeni,
erken güneş sistemimizde,

469
00:29:40,364 --> 00:29:42,850
içindekiler
bir gezegen inşa edilebilir

470
00:29:42,850 --> 00:29:45,266
mesafeye göre değişir
güneşten.

471
00:29:45,266 --> 00:29:48,200
Eğer Dünya'yı alırsak,
örneğin,

472
00:29:48,200 --> 00:29:49,857
bir sürü kaya var ve
metaller de:

473
00:29:49,857 --> 00:29:51,893
alüminyum ve demir.

474
00:29:51,893 --> 00:29:53,308
Ve Mars oldukça benzer.

475
00:29:53,308 --> 00:29:56,139
Demir, metaller ve diğer kayalar.

476
00:29:56,139 --> 00:29:59,107
Yani bunlar birlikte eşleştirilebilir.

477
00:29:59,107 --> 00:30:01,144
Eğer aynı şeyi yaparsak

478
00:30:01,144 --> 00:30:04,837
buz devleri için,
Neptün ve Uranüs,

479
00:30:04,837 --> 00:30:06,839
büyük atmosferlere sahip
hidrojenden yapılmış,

480
00:30:06,839 --> 00:30:08,634
helyum ve biraz metan,

481
00:30:08,634 --> 00:30:10,291
onlar da çok büyükler.

482
00:30:10,291 --> 00:30:12,811
Böylece bunları eşleştirebiliriz.

483
00:30:12,811 --> 00:30:14,985
Peki Triton nasıl uyum sağlıyor?

484
00:30:14,985 --> 00:30:16,849
Peki, yüzeyi
esas olarak nitrojen buzu,

485
00:30:16,849 --> 00:30:18,264
ve çok daha küçüktür.

486
00:30:18,264 --> 00:30:21,233
İkisine de uymuyor
bu iki gruptan.

487
00:30:21,233 --> 00:30:23,373
anlamak
nereye sığabileceği,

488
00:30:23,373 --> 00:30:25,030
Plüton'a bakmamız lazım.

489
00:30:25,030 --> 00:30:28,723
Plüton'un bir nitrojeni var
metan içeren buz yüzeyi,

490
00:30:28,723 --> 00:30:31,105
karbon monoksit ve su buzu.

491
00:30:31,105 --> 00:30:34,073
Ve yaklaşık aynı boyutta
Triton olarak da.

492
00:30:34,073 --> 00:30:35,868
Bunlar iyi bir eşleşme.

493
00:30:35,868 --> 00:30:38,906
ANLATICI:
Bu kadar benzer içeriklerle,

494
00:30:38,906 --> 00:30:42,771
Triton ve Plüton olabilirdi
aynı yerde oluştu

495
00:30:42,771 --> 00:30:46,154
ama değiller
bugün birbirine yakın herhangi bir yerde.

496
00:30:46,154 --> 00:30:49,502
- Nasıl?
Triton'un bulunduğu yer
Plüton'dan bir milyar mil uzakta.

497
00:30:49,502 --> 00:30:51,056
Peki bu nasıl oldu?

498
00:30:52,643 --> 00:30:56,889
ANLATICI:
Neptün en uzak olabilir
güneşten gezegen,

499
00:30:56,889 --> 00:31:00,893
ama bu kenar değil
güneş sistemimizin.

500
00:31:00,893 --> 00:31:04,863
Yakın bile değil.

501
00:31:04,863 --> 00:31:08,314
Neredeyse bir milyar mil
daha uzakta

502
00:31:08,314 --> 00:31:10,799
Plüton yatıyor.

503
00:31:10,799 --> 00:31:13,802
Ve bu yalnız değil.

504
00:31:13,802 --> 00:31:19,153
Yüzbinlerce var
buradaki diğer dünyaların.

505
00:31:19,153 --> 00:31:23,605
Burası Kuiper Kuşağı,

506
00:31:23,605 --> 00:31:28,507
geniş, çörek şeklinde bir halka
buzlu vücutların

507
00:31:28,507 --> 00:31:30,578
milyarlarca mil genişliğinde.

508
00:31:32,683 --> 00:31:34,375
O kadar karanlık ve uzak ki

509
00:31:34,375 --> 00:31:40,312
keşfedilmeden kaldı
1992'ye kadar.

510
00:31:40,312 --> 00:31:42,555
LUU: Biz arıyorduk,
Kuiper Kuşağı

511
00:31:42,555 --> 00:31:45,593
beş yıldır
nihayet onu bulmadan önce.

512
00:31:45,593 --> 00:31:49,045
Peki fark ettiğimizde
ilk Kuiper Kuşağı nesnesi,

513
00:31:49,045 --> 00:31:51,357
1992 QB1,

514
00:31:51,357 --> 00:31:53,290
zıplamak vardı
ve aşağı, ve oradaydı...

515
00:31:53,290 --> 00:31:55,948
Sanırım birbirimize verdik
çak bir beşlik.
[gülüyor]

516
00:31:55,948 --> 00:31:57,846
Kuiper Kuşağı'nın keşfi

517
00:31:57,846 --> 00:32:00,125
daha iyi anlamamıza yardımcı oldu
güneş sistemimiz

518
00:32:00,125 --> 00:32:02,921
şimdi olduğu gibi,
ve aynı zamanda tarihi.

519
00:32:02,921 --> 00:32:06,338
Ne yapıyorsun?
Kuiper Kuşağı
gerçekten sınır

520
00:32:06,338 --> 00:32:09,272
eğer anlamak istiyorsan
güneş sistemi.

521
00:32:09,272 --> 00:32:11,446
Ama bu çok zor
onu incelemek için

522
00:32:11,446 --> 00:32:15,312
çünkü çok uzakta.

523
00:32:15,312 --> 00:32:17,936
ANLATICI:
Zorluklara rağmen,

524
00:32:17,936 --> 00:32:20,386
4.000'den fazla
Kuiper Kuşağı nesneleri

525
00:32:20,386 --> 00:32:23,424
bugüne kadar keşfedilmiştir.

526
00:32:26,358 --> 00:32:28,394
Ve bilim adamları tahmin ediyor

527
00:32:28,394 --> 00:32:31,466
200 cüce gezegen olabilir.

528
00:32:34,642 --> 00:32:38,404
Bazılarının halkaları ve ayları var.

529
00:32:38,404 --> 00:32:43,754
Bazıları tuhaf ve şekilsizdir.

530
00:32:43,754 --> 00:32:46,309
Ama onlar
hepsi ortak bir şeyi paylaşıyor.

531
00:32:49,036 --> 00:32:52,625
Buzlu malzemelerden yapılmışlar,
Triton'a benzer.

532
00:32:55,525 --> 00:32:59,770
Burası Triton'un ait olduğu yer.

533
00:32:59,770 --> 00:33:03,015
Peki nasıl sonuçlandı
yaklaşık bir milyar mil uzakta,

534
00:33:03,015 --> 00:33:07,399
Neptün'ün yörüngesinde mi?

535
00:33:07,399 --> 00:33:11,472
♪

536
00:33:15,994 --> 00:33:18,237
- Nasıl?
Triton'u anlamak için,

537
00:33:18,237 --> 00:33:20,274
anlamalısın
Kuiper Kuşağı.

538
00:33:20,274 --> 00:33:21,896
Eğer bu bizim güneşimizse,

539
00:33:21,896 --> 00:33:24,588
tek nüfus
Kuiper Kuşağı nesnelerinin

540
00:33:24,588 --> 00:33:27,936
güzel bir daire içinde yörüngeye oturtun.

541
00:33:27,936 --> 00:33:30,698
Başka bir nüfus
Kuiper Kuşağı nesnelerinin

542
00:33:30,698 --> 00:33:34,046
oldukça eliptik bir yörüngeye sahiptir.

543
00:33:34,046 --> 00:33:36,600
Yani soru şu;
bunlar neden bu kadar farklı?

544
00:33:36,600 --> 00:33:40,052
Bunların olmasına ne sebep oldu
bu tuhaf yörüngede mi?

545
00:33:40,052 --> 00:33:42,054
Cevap şu;
bu nesnelerden bazıları

546
00:33:42,054 --> 00:33:44,953
rezonans halindedir
başka bir gezegen Neptün.

547
00:33:44,953 --> 00:33:48,198
Rezonans iki nesnenin
yolları var

548
00:33:48,198 --> 00:33:50,304
ara sıra buluşurlar.

549
00:33:50,304 --> 00:33:52,306
Ve bunu görüyoruz
güneş sistemi boyunca.

550
00:33:52,306 --> 00:33:54,308
Örneğin bakarsanız,
Plüton'da,

551
00:33:54,308 --> 00:33:55,619
etrafta dolaşacak

552
00:33:55,619 --> 00:33:58,553
bu eliptik yörüngede iki kez

553
00:33:58,553 --> 00:34:02,454
aynı zamanda Neptün'ün
üç kez dolaştı.

554
00:34:02,454 --> 00:34:05,215
Ve bu rezonans bir
önemli ipucu

555
00:34:05,215 --> 00:34:07,804
anlayışta
ne kadar yıkıcı

556
00:34:07,804 --> 00:34:10,220
Neptün Kuiper'e doğru
Kemer nesneleri.

557
00:34:14,500 --> 00:34:16,709
♪

558
00:34:16,709 --> 00:34:19,091
ANLATICI:
Bilim insanları Neptün'ün oluştuğunu düşünüyor

559
00:34:19,091 --> 00:34:22,646
güneşe çok daha yakın,

560
00:34:22,646 --> 00:34:25,063
sonra yavaş yavaş dışarı çıktı.

561
00:34:28,652 --> 00:34:31,448
Onun büyük yerçekimi
yörüngeleri bozdu

562
00:34:31,448 --> 00:34:34,451
Kuiper Kuşağı dünyalarının
karşılaştı,

563
00:34:34,451 --> 00:34:36,902
onları tekmelemek
eliptik yörüngeler

564
00:34:36,902 --> 00:34:40,216
bugün görüyoruz.

565
00:34:40,216 --> 00:34:43,667
- Durfey:
Erken güneş sistemi
tam bir kaos vardı,

566
00:34:43,667 --> 00:34:47,533
küçük bedenlerle dolu
daha da büyüyor

567
00:34:47,533 --> 00:34:49,328
ve birbirlerine çarparak

568
00:34:49,328 --> 00:34:52,124
bazen yok etmek.

569
00:34:52,124 --> 00:34:54,333
Tam kaos.

570
00:34:55,403 --> 00:34:57,371
ANLATICI:
Bütün bu kargaşa sırasında,

571
00:34:57,371 --> 00:35:02,030
Triton tuzağa düştü
Neptün'ün yerçekimi sayesinde,

572
00:35:02,030 --> 00:35:06,311
onun içine kayıyor
geriye doğru yörünge.

573
00:35:06,311 --> 00:35:11,730
Ve bu kadar yakın olmak
bir devin için sonuçları vardır.

574
00:35:13,318 --> 00:35:16,907
Tıpkı ayımızın gelgitleri arttırması gibi
Dünya üzerinde,

575
00:35:16,907 --> 00:35:21,498
Neptün Triton'da gelgit yaratıyor,

576
00:35:21,498 --> 00:35:24,984
onu uzatıp ezmek
stres topu gibi

577
00:35:24,984 --> 00:35:29,851
onu ısıtmak.

578
00:35:29,851 --> 00:35:32,544
- Nasıl?
Triton yakalanıyor
Neptün tarafından

579
00:35:32,544 --> 00:35:35,133
temelden değişti
nasıl çalışıyor?

580
00:35:35,133 --> 00:35:38,032
Dünya'da enerjiyi deneyimliyoruz
her gün.

581
00:35:38,032 --> 00:35:39,999
Belki duyabilirsin
kükreme içinde

582
00:35:39,999 --> 00:35:42,761
bu gelgitten geliyor
altımıza giriyor.

583
00:35:42,761 --> 00:35:45,004
[dalgalar çarpıyor]

584
00:35:45,004 --> 00:35:47,006
Gelgit enerjisi suyu zorlayabilir
çatlaklardan yukarıya doğru

585
00:35:47,006 --> 00:35:48,491
Dünyadaki gibi
önümüzde,

586
00:35:48,491 --> 00:35:53,634
tüyler yaratmak
gökyüzüne kadar patlıyor.

587
00:35:53,634 --> 00:35:58,777
ANLATICI:
Triton'da tüyler
daha da muhteşem.

588
00:35:58,777 --> 00:36:02,505
- Nasıl?
Triton'daki tüyler
seyretmek muhteşem olurdu.

589
00:36:02,505 --> 00:36:06,957
Yüzeyden patlayan,
bunun gibi çatlaklar

590
00:36:06,957 --> 00:36:11,134
ama beş mil gidiyor
gökyüzüne.

591
00:36:11,134 --> 00:36:12,998
Demek istediğim, sadece
kesinlikle olağanüstü.

592
00:36:12,998 --> 00:36:15,207
[gayzer patlamaları]

593
00:36:15,207 --> 00:36:18,659
ANLATICI:
Triton'un tüylerini yaratan şey nedir?
bu bir gizemdir.

594
00:36:18,659 --> 00:36:24,112
Ama bir teori yalan söylüyor
alışılmadık yörüngesinde.

595
00:36:24,112 --> 00:36:27,495
- Nasıl?
Oldukça eğimlidir,
ve Triton geriye doğru yörüngede dönüyor.

596
00:36:27,495 --> 00:36:29,601
Anlamı ilerledikçe
Neptün çevresinde,

597
00:36:29,601 --> 00:36:31,775
onun çekmesi ve itmesi
aldığı

598
00:36:31,775 --> 00:36:33,674
Neptün ve uydularından
değişiklikler.

599
00:36:33,674 --> 00:36:35,779
Bu bir tür sürtüşme yaratıyor,

600
00:36:35,779 --> 00:36:37,333
birine benzer
aldığın

601
00:36:37,333 --> 00:36:39,576
ellerini birbirine sürttüğünde
soğuk bir günde.

602
00:36:39,576 --> 00:36:42,234
Ellerin ısınıyor,
Triton da öyle olabilir.

603
00:36:42,234 --> 00:36:45,410
Biz buna enerji diyoruz
gelgit ısıtması.

604
00:36:48,067 --> 00:36:51,450
ANLATICI:
Neptün'ün yerçekimi gibi
uzanıyor ve eziyor

605
00:36:51,450 --> 00:36:53,487
onun dev ayı...

606
00:36:53,487 --> 00:36:56,386
[tüy kükrüyor]

607
00:36:56,386 --> 00:36:58,492
...gelgit ısınması üretildi

608
00:36:58,492 --> 00:37:02,358
Triton'un donmuş halini eritiyor
iç...

609
00:37:02,358 --> 00:37:05,464
♪

610
00:37:05,464 --> 00:37:10,573
...muhteşem gücüne güç katıyor
tüyler.

611
00:37:10,573 --> 00:37:12,333
- Durfey:
Triton harika bir örnek

612
00:37:12,333 --> 00:37:15,716
ne kadar birbirine bağlı
güneş sistemimiz.

613
00:37:15,716 --> 00:37:17,856
Ve aynı zamanda iyi bir örnek teşkil ediyor

614
00:37:17,856 --> 00:37:21,308
ne kadar büyük, dev bir gezegen

615
00:37:21,308 --> 00:37:23,275
bir nesne kuşağına doğru sapmak

616
00:37:23,275 --> 00:37:26,416
sisteminizi gerçekten bozabilir.

617
00:37:34,390 --> 00:37:39,326
ANLATICI:
Triton koparıldı
Kuiper Kuşağı'ndan,

618
00:37:39,326 --> 00:37:44,676
uzak bir bölge
gizemli dünyalarla dolu

619
00:37:44,676 --> 00:37:47,161
çok uzakta

620
00:37:47,161 --> 00:37:51,510
onları çözemiyoruz
çok ayrıntılı olarak.

621
00:37:51,510 --> 00:37:54,306
Ama bir uzay aracı gönderdik.

622
00:38:00,174 --> 00:38:04,385
Dokuz yıldan fazla sürdü
Yeni Ufuklar'ın buraya gelmesi için

623
00:38:04,385 --> 00:38:08,044
ve evde
birincil hedefinde.

624
00:38:14,361 --> 00:38:16,363
♪

625
00:38:16,363 --> 00:38:21,022
Minik uzay aracı yakalandı
ilk yakın çekim görüntüler

626
00:38:21,022 --> 00:38:25,958
bu Kuiper Kuşağı dünyasının,

627
00:38:25,958 --> 00:38:28,720
beklenmedik derecede karmaşık olanı ortaya çıkarmak

628
00:38:28,720 --> 00:38:32,689
ve dinamik yüzey özellikleri:

629
00:38:32,689 --> 00:38:36,969
Alpler kadar yüksek dağlar,
sudan yapılmış,

630
00:38:36,969 --> 00:38:42,285
granit kadar sert donmuş.

631
00:38:42,285 --> 00:38:46,047
Ama tuhaf olan başka bir şey daha var
burada.

632
00:38:46,047 --> 00:38:49,257
Yakında başka bir dünya.

633
00:38:58,025 --> 00:39:02,995
Charon ve Plüton nasıl oldu?
sonunda neredeyse dokunacak mısın?

634
00:39:07,621 --> 00:39:09,657
Charon yaklaşık 12.000 mil yörüngede dönüyor

635
00:39:09,657 --> 00:39:11,072
Plüton'un yüzeyinden,

636
00:39:11,072 --> 00:39:13,040
ki bu gerçekten büyük bir sayı gibi geliyor,

637
00:39:13,040 --> 00:39:14,628
ama aslında çok yakın

638
00:39:14,628 --> 00:39:16,906
ölçek için
Kuiper Kuşağı'nın.

639
00:39:16,906 --> 00:39:19,564
Bu çok yaygın
güneş sistemimizde

640
00:39:19,564 --> 00:39:24,534
yeterince yakın olan aylar için
ebeveyn bedenlerine

641
00:39:24,534 --> 00:39:26,778
gelgit açısından kilitli hale gelmek.

642
00:39:26,778 --> 00:39:29,297
Ve burası bir yörüngenin olduğu yer

643
00:39:29,297 --> 00:39:32,404
aynı zamanda bir dönüş olacak,

644
00:39:32,404 --> 00:39:34,924
yani aynı yüz
o ayın

645
00:39:34,924 --> 00:39:38,030
gezegene sunulur
her zaman.

646
00:39:42,518 --> 00:39:45,279
ANLATICI:
Tüm büyük aylar
güneş sisteminde,

647
00:39:45,279 --> 00:39:48,731
bizimki de dahil,
gelgit kilitli,

648
00:39:48,731 --> 00:39:53,805
sadece bir yüz gösteriliyor
ana gezegenlerine.

649
00:39:53,805 --> 00:39:56,601
Ancak Plüton durumunda
ve Charon,

650
00:39:56,601 --> 00:40:01,399
bu sadece Charon değil
Plüton'a gelgitsel olarak kilitlendi.

651
00:40:01,399 --> 00:40:05,437
Plüton da gelgit açısından kilitli
Charon'a.

652
00:40:05,437 --> 00:40:10,373
Her iki dünya da sürekli
her zaman birbirinizle yüz yüze gelin.

653
00:40:12,720 --> 00:40:15,205
PİRİNÇ:
Bunun anlamı şudur:
eğer Plüton'un tarafındaysanız

654
00:40:15,205 --> 00:40:17,311
Charon'u görebileceğiniz yer,

655
00:40:17,311 --> 00:40:20,659
o zaman sadece öyle görünecek
sürekli orada asılı duruyor.

656
00:40:20,659 --> 00:40:22,558
Yükselmeyecek,
ayarlanmayacaktır.

657
00:40:22,558 --> 00:40:26,389
Sadece gidiyor
sürekli gökyüzünde ol.

658
00:40:26,389 --> 00:40:32,464
♪

659
00:40:32,464 --> 00:40:38,574
ANLATICI:
Bu sadece bir cüce gezegen değil
ve onun ayı,

660
00:40:38,574 --> 00:40:41,784
ama ikili bir çift.

661
00:40:41,784 --> 00:40:46,374
♪

662
00:40:46,374 --> 00:40:51,552
Yeni Ufuklar hâlâ çalışıyor
Kuiper Kuşağı dünyaları bugün.

663
00:40:55,211 --> 00:40:58,801
En uzak zamanlarda
tarihte uçuş,

664
00:40:58,801 --> 00:41:04,565
Arrokoth'la karşılaştı,

665
00:41:04,565 --> 00:41:07,603
tuhaf bir kardan adam şeklinde
nesne.

666
00:41:14,610 --> 00:41:16,715
Güneş:
Bu iki parça
birbirine yapışmış olan,

667
00:41:16,715 --> 00:41:20,892
ve bu iki parçanın sahip olması gerekir
çok nazikçe bir araya gelin.

668
00:41:20,892 --> 00:41:23,515
Aslında onu görmek için
gerçekten oldukça dikkat çekiciydi.

669
00:41:23,515 --> 00:41:26,760
Ne zaman yeni bir dünya görsen,
bu olağanüstü.

670
00:41:30,177 --> 00:41:33,525
ANLATICI:
Neden dünyalar burada?
Kuiper Kuşağı'nda

671
00:41:33,525 --> 00:41:37,667
bu ortaklıkları kurabilir misiniz?

672
00:41:37,667 --> 00:41:39,738
Ne yapıyorsun?
İşler giderek yavaşlıyor

673
00:41:39,738 --> 00:41:41,637
daha da uzaklaştıkça
güneşten.

674
00:41:41,637 --> 00:41:44,778
Kuiper Kuşağı'nda,
işler çarpışabilir

675
00:41:44,778 --> 00:41:47,988
birkaç hızda
saniyede yüz metre.

676
00:41:47,988 --> 00:41:51,785
Böyle bir zamanda ortaya çıkarlar
düşük etkili hız

677
00:41:51,785 --> 00:41:54,270
çok fazla çarpışma var
yapıcıdır

678
00:41:54,270 --> 00:41:59,275
yıkıcı olmaktan ziyade.

679
00:41:59,275 --> 00:42:05,108
ANLATICI:
Tarihlerinin bir noktasında,
Plüton ve Charon çarpıştı.

680
00:42:11,390 --> 00:42:15,774
Ama onların yavaş hareketleri

681
00:42:15,774 --> 00:42:19,053
bunun daha az bir etki olduğu anlamına geliyordu

682
00:42:19,053 --> 00:42:22,540
ve daha çok kucaklaşma.

683
00:42:27,545 --> 00:42:32,342
Kuiper Kuşağı o kadar geniş ki
ve güneşten çok uzakta

684
00:42:32,342 --> 00:42:35,863
o kadar çok gizem
hala kalıyor.

685
00:42:38,763 --> 00:42:40,937
Çoğu zaman oldukça şaşırıyorum
aslında yapabildiğimizi

686
00:42:40,937 --> 00:42:43,664
bir şeyleri incelemek
Büyük Patlama gibi

687
00:42:43,664 --> 00:42:45,942
ve erken evren
ve uzak galaksiler,

688
00:42:45,942 --> 00:42:48,669
ve yine de biz aslında hâlâ
her şeyi bilmiyorum

689
00:42:48,669 --> 00:42:50,257
bilmek var
kendi güneş sistemimiz hakkında

690
00:42:50,257 --> 00:42:51,672
ve kendi arka bahçemiz.

691
00:42:51,672 --> 00:42:55,262
buna çok eminim
çok ama çok dünya var

692
00:42:55,262 --> 00:42:57,713
henüz oradayız
keşfetmek için,

693
00:42:57,713 --> 00:43:01,337
ve biz bunu bile yapmadık
henüz hayal ettim.

694
00:43:01,337 --> 00:43:06,963
♪

695
00:43:13,383 --> 00:43:17,387
ANLATICI:
Uzak yıldızları görebiliriz
gece gökyüzünde

696
00:43:17,387 --> 00:43:21,219
çünkü çok parlak yanıyorlar.

697
00:43:21,219 --> 00:43:23,531
Teleskoplar gezegenleri tespit edebilir

698
00:43:23,531 --> 00:43:27,950
önlerinden geçerken
ebeveyn yıldızlarından.

699
00:43:27,950 --> 00:43:30,884
Dünyaları görmek
kendi güneş sistemimizde

700
00:43:30,884 --> 00:43:33,611
çok daha zordur,

701
00:43:33,611 --> 00:43:36,614
ama imkansız değil.

702
00:43:36,614 --> 00:43:40,652
♪

703
00:43:40,652 --> 00:43:42,792
2018 yılında

704
00:43:42,792 --> 00:43:45,899
zayıf bir ışık noktası
tespit edildi

705
00:43:45,899 --> 00:43:50,697
yaklaşık 12 milyar mil
güneşten.

706
00:43:50,697 --> 00:43:54,183
Olduğu düşünülüyor
bir cüce gezegen

707
00:43:54,183 --> 00:43:57,255
FarFarOut takma adı.

708
00:44:02,640 --> 00:44:07,403
Bu en uzaktaki nesne
henüz güneş sistemimizde görülmedi

709
00:44:07,403 --> 00:44:11,925
çoğumuzun bazıları tarafından
güçlü teleskoplar

710
00:44:11,925 --> 00:44:16,723
Ama bu sınır değil
orada ne olabileceğine dair.

711
00:44:16,723 --> 00:44:22,349
♪

712
00:44:22,349 --> 00:44:25,939
:
Nereye kadar bekliyorsun
güneş sistemi genişletilecek mi?

713
00:44:25,939 --> 00:44:27,699
Bittiğini hayal edebilirsin

714
00:44:27,699 --> 00:44:29,839
son büyük gezegende,
Neptün.

715
00:44:29,839 --> 00:44:31,979
Ancak bu değil
tam da durum böyle,

716
00:44:31,979 --> 00:44:33,360
ve size nedenini göstereyim.

717
00:44:33,360 --> 00:44:35,776
Burada bir model yapacağım
güneş sisteminin.

718
00:44:35,776 --> 00:44:38,676
Bu kaya benim güneşim

719
00:44:38,676 --> 00:44:40,401
ve onu yerleştireceğim
tam orada,

720
00:44:40,401 --> 00:44:42,749
ve bir inç ötede,
Dünyayı yerleştireceğim.

721
00:44:42,749 --> 00:44:45,027
Ve bu benim ölçeğim olacak,
bir inç eşittir

722
00:44:45,027 --> 00:44:47,961
ortalama mesafe
Dünya ile güneş arasındadır.

723
00:44:47,961 --> 00:44:50,239
Şimdi, eğer bir santim daha gidersem,

724
00:44:50,239 --> 00:44:53,656
Asteroit kuşağına varıyorum.

725
00:44:53,656 --> 00:44:57,867
Ve en uzaklara ulaşmak için
büyük gezegen Neptün,

726
00:44:57,867 --> 00:45:00,214
bu yaklaşık 30 inç olacak.

727
00:45:00,214 --> 00:45:02,389
Şimdi, tutmak zorundayız
gidiyor ve gidiyor,

728
00:45:02,389 --> 00:45:03,908
çünkü burası

729
00:45:03,908 --> 00:45:06,462
en uzak
şimdiye kadar gözlemlenen nesne

730
00:45:06,462 --> 00:45:08,291
tarihte
güneş sistemimizin

731
00:45:08,291 --> 00:45:10,086
Güneşten 11 metre uzakta,

732
00:45:10,086 --> 00:45:11,985
132 inç,

733
00:45:11,985 --> 00:45:13,469
12 milyar mil,

734
00:45:13,469 --> 00:45:16,783
FarFarOut'tur.

735
00:45:16,783 --> 00:45:20,683
ANLATICI:
Fakat güneş sistemi
burada bitmiyor.

736
00:45:20,683 --> 00:45:23,721
:
yürümem lazım
50 adım daha...

737
00:45:32,626 --> 00:45:37,079
...186 milyar mil daha,

738
00:45:37,079 --> 00:45:39,219
ve şimdi ulaştık
varış noktamız,

739
00:45:39,219 --> 00:45:42,049
bilinen geniş bir bölge
Oort Bulutu olarak.

740
00:45:42,049 --> 00:45:45,156
♪

741
00:45:45,156 --> 00:45:47,745
ANLATICI:
En ucunda tutunmak

742
00:45:47,745 --> 00:45:51,162
güneşin
yerçekimi etkisi,

743
00:45:51,162 --> 00:45:54,959
Oort Bulutu
güneş sistemimizin en büyüğü

744
00:45:54,959 --> 00:45:58,031
ve en gizemli bölge.

745
00:46:03,208 --> 00:46:05,797
Karanlığın o kadar derininde ki,

746
00:46:05,797 --> 00:46:09,042
neredeyse imkansız
hayal etmek,

747
00:46:09,042 --> 00:46:11,699
bırakın görmeyi,

748
00:46:11,699 --> 00:46:14,772
milyarlarla dolu
milyarlarca

749
00:46:14,772 --> 00:46:18,568
garip dünyalardan.

750
00:46:18,568 --> 00:46:21,295
Çoğunun öyle olduğu düşünülüyor
buzlu nesneler

751
00:46:21,295 --> 00:46:24,298
dağların büyüklüğü.

752
00:46:24,298 --> 00:46:29,303
Ama muhtemelen
bazıları kayadan yapılmıştır.

753
00:46:29,303 --> 00:46:34,343
Ve eğer oraya gidebilseydik,
bozulmamış olduklarını keşfederdik.

754
00:46:34,343 --> 00:46:37,691
♪

755
00:46:37,691 --> 00:46:42,558
Şafaktan bu yana neredeyse hiç değişmedi
güneş sisteminin.

756
00:46:42,558 --> 00:46:46,631
Bazılarının daha yaşlı olabileceği düşünülüyor
güneşten daha.

757
00:46:48,633 --> 00:46:50,877
Oort Bulutu'nun varlığı
varsayımsaldır,

758
00:46:50,877 --> 00:46:53,017
ama bilim ilgilenmiyor
masallarda,

759
00:46:53,017 --> 00:46:57,193
peki onun aslında öyle olduğunu nasıl bileceğiz?
eğer hiç görmemişsek orada mıyız?

760
00:46:57,193 --> 00:47:01,646
♪

761
00:47:01,646 --> 00:47:05,339
ANLATICI:
Biz olduğumuz sürece
gece gökyüzüne bakarken,

762
00:47:05,339 --> 00:47:09,999
işaretler gördük
Oort Bulutu'nun gerçek olduğunu.

763
00:47:09,999 --> 00:47:13,071
Ve bu da onlardan biri.

764
00:47:18,766 --> 00:47:20,872
Yüzlerce yıldır,

765
00:47:20,872 --> 00:47:24,876
derin bir yerde kilitliydi,
donmuş uyku.

766
00:47:27,327 --> 00:47:29,950
♪

767
00:47:29,950 --> 00:47:32,504
Ama şimdi kıpırdanıyor.

768
00:47:32,504 --> 00:47:36,370
♪

769
00:47:36,370 --> 00:47:39,960
Güneşe yaklaştıkça,

770
00:47:39,960 --> 00:47:42,756
sıcak ışınlar yüzeyini yıkıyor...

771
00:47:47,795 --> 00:47:50,798
...ve çözülmeye başlıyor.

772
00:47:50,798 --> 00:47:56,114
[tıslama]

773
00:48:08,092 --> 00:48:11,026
♪

774
00:48:11,026 --> 00:48:16,652
O kadar çok enkaz yırtıldı ki
yüzeyden,

775
00:48:16,652 --> 00:48:20,276
uzanıyor,
kuyruk oluşturuyor...

776
00:48:22,002 --> 00:48:26,041
...yaklaşık 14 milyon mil uzunluğunda.

777
00:48:27,766 --> 00:48:31,805
Bu Nishimura kuyruklu yıldızı.

778
00:48:36,499 --> 00:48:41,194
Dünya'dan görülebiliyor
sadece birkaç haftalığına,

779
00:48:41,194 --> 00:48:46,199
sonunda geri dönmeden önce
karanlığa,

780
00:48:46,199 --> 00:48:50,928
uzun bir çizginin sadece sonuncusu
buzlu ziyaretçilerin

781
00:48:56,209 --> 00:48:58,245
Hale-Bopp.

782
00:49:01,248 --> 00:49:04,596
Neowise.

783
00:49:04,596 --> 00:49:10,671
Haftalarca göklerimizi aydınlattılar
hatta aylarca.

784
00:49:10,671 --> 00:49:12,501
İnsanlar oldu
kuyruklu yıldızların büyüsüne kapıldım

785
00:49:12,501 --> 00:49:14,330
çünkü açıkçası
muhteşemler.

786
00:49:14,330 --> 00:49:16,988
Chabot:
Ve dolaştıkları gerçeği

787
00:49:16,988 --> 00:49:19,577
güneş sistemi çevresinde
zaman zaman

788
00:49:19,577 --> 00:49:22,925
gerçekten eşsiz bir bilimsel
fırsat.

789
00:49:26,549 --> 00:49:28,862
ANLATICI:
Bilim insanları onu takip ettiğinde
yörüngeler

790
00:49:28,862 --> 00:49:30,898
bu kuyruklu yıldızların geri dönüşü,

791
00:49:30,898 --> 00:49:35,006
geldiklerini fark ettiler
aynı bölgeden,

792
00:49:35,006 --> 00:49:40,529
200 milyar milden fazla
güneşten.

793
00:49:40,529 --> 00:49:41,875
Güneş:
Eğer hesaplarsan

794
00:49:41,875 --> 00:49:44,740
yörünge nerede
seni geri götürdüm,

795
00:49:44,740 --> 00:49:46,224
çok uzaktı,

796
00:49:46,224 --> 00:49:51,436
inanılmaz derecede uzakta,
şimdi Oort Bulutu dediğimiz şeye.

797
00:49:51,436 --> 00:49:55,544
ANLATICI:
Yer çekiminin olduğu düşünülüyor
galaksideki diğer nesnelerin

798
00:49:55,544 --> 00:50:00,859
ara sıra kapıyı çalabilir
bu buzlu nesneler içeriye doğru.

799
00:50:00,859 --> 00:50:02,413
Güneş:
Ama asıl ilginç olan şey

800
00:50:02,413 --> 00:50:05,657
geliyorlardı
uzaydaki her yönden,

801
00:50:05,657 --> 00:50:07,935
ve bir bulut olması gerekiyordu.

802
00:50:07,935 --> 00:50:11,387
♪

803
00:50:11,387 --> 00:50:14,597
ANLATICI:
Her ne kadar göremesek de
bu kadar uzakta,

804
00:50:14,597 --> 00:50:17,600
yörüngeleri olan kuyruklu yıldızlar
Oort Bulutu'ndan başlıyor

805
00:50:17,600 --> 00:50:22,157
göklerimizde çizgi çizin.

806
00:50:22,157 --> 00:50:24,366
PİRİNÇ:
Oort Bulutu
inanılmaz bir şey.

807
00:50:24,366 --> 00:50:25,919
Aslında kimse oraya gitmedi.

808
00:50:25,919 --> 00:50:28,370
aslında kimse gözlemlemedi
Oort Bulutu'ndaki herhangi bir şey.

809
00:50:28,370 --> 00:50:31,166
Onlar sadece gezginleri gördüler
kaçanlar

810
00:50:31,166 --> 00:50:33,271
Oort Bulutundan
kısa bir an için,

811
00:50:33,271 --> 00:50:34,617
bence onu yapan da bu

812
00:50:34,617 --> 00:50:37,965
çok muhteşem
ve benim için çok heyecan verici.

813
00:50:37,965 --> 00:50:41,900
Chabot:
Eğer ziyaret edebilseydim
o karanlık bölgelerden biri,

814
00:50:41,900 --> 00:50:44,075
seçmek zorunda kalırdım
Oort Bulutu.

815
00:50:44,075 --> 00:50:46,008
O bölgeyi bilmiyoruz
kesinlikle,

816
00:50:46,008 --> 00:50:48,907
onu hiç araştırmadık,
yani benim için

817
00:50:48,907 --> 00:50:51,324
bu olurdu
gidilecek en heyecan verici yer.

818
00:50:51,324 --> 00:50:54,223
♪

819
00:50:54,223 --> 00:50:55,914
ANLATICI:
Güneş sistemini düşünüyoruz

820
00:50:55,914 --> 00:51:01,472
güneş ve tüm gezegenler gibi.

821
00:51:01,472 --> 00:51:04,095
Ama bu sadece
Dünya'ya yakın olan şey.

822
00:51:07,271 --> 00:51:10,205
Gezgin dünyaların bize verdiği gibi
nadir bakışlar

823
00:51:10,205 --> 00:51:13,035
ötesinde olanın içine

824
00:51:13,035 --> 00:51:16,521
ve teknoloji gelişiyor,

825
00:51:16,521 --> 00:51:21,975
keşfediyoruz
giderek daha fazla.

826
00:51:21,975 --> 00:51:24,011
Ne yapıyorsun?
Biz gerçekten sadece
yüzeyi çizmek,

827
00:51:24,011 --> 00:51:27,014
yani milyonlarca var
oradaki bu küçük bedenlerden,

828
00:51:27,014 --> 00:51:31,088
ve hala elimizde pek çok şey var
onlardan çözülecek sırlar.

829
00:51:31,088 --> 00:51:35,057
-
O kadar çok bilgi var ki
karanlıkta.

830
00:51:35,057 --> 00:51:37,059
Daha fazla dikkat edersek

831
00:51:37,059 --> 00:51:40,787
ve algıladığımız şeye güveniriz

832
00:51:40,787 --> 00:51:44,618
tüm duyularımızla,

833
00:51:44,618 --> 00:51:47,932
kazanacağız
çok daha fazla bilgi

834
00:51:47,932 --> 00:51:51,970
o karanlık bölgelerden
sadece güneş sistemimizin değil,

835
00:51:51,970 --> 00:51:54,111
ama evrenin.

836
00:51:54,111 --> 00:51:56,147
Güneş sisteminin bu modeli,

837
00:51:56,147 --> 00:52:00,117
en çok şey eksik
ilginç parçalar.

838
00:52:00,117 --> 00:52:02,119
♪